Αξιολόγηση των βλαστοκύστεων στην εξωσωματική γονιμοποίηση
Για τις βλαστοκύστεις εφαρμόζεται διαφορετικό σύστημα αξιολόγησης σε σύγκριση με τα έμβρυα 2ης και 3ης ημέρας. Η αξιολόγησή τους βασίζεται στη συνδυαστική εκτίμηση συγκεκριμένων μορφολογικών χαρακτηριστικών, τα οποία αντικατοπτρίζουν τον βαθμό ανάπτυξης και τη δυναμική εμφύτευσης του εμβρύου.
Συγκεκριμένα, η αξιολόγηση των βλαστοκύστεων περιλαμβάνει:
- το στάδιο διόγκωσης και την πρόοδο της εκκόλαψης,
- την ποιότητα της έσω κυτταρικής μάζας (Inner Cell Mass – ICM),
- και την ποιότητα του τροφοεκτοδέρματος (Trophectoderm – TE).
Ο συνδυασμός αυτών των παραμέτρων διαμορφώνει τη συνολική αξιολόγηση της βλαστοκύστης.
Στάδια διόγκωσης της βλαστοκύστης
Ο βαθμός διόγκωσης περιγράφει την ανάπτυξη της κοιλότητας (βλαστόκοιλο) και την αλληλεπίδραση του εμβρύου με τη διάφανη ζώνη.
Στάδιο 1 – Πρώιμη βλαστοκύστη
Η κοιλότητα καταλαμβάνει λιγότερο από το μισό του όγκου του εμβρύου.
Στάδιο 2 – Βλαστοκύστη
Η κοιλότητα καταλαμβάνει περισσότερο από το μισό του όγκου του εμβρύου.
Στάδιο 3 – Πλήρης βλαστοκύστη
Η κοιλότητα καταλαμβάνει πλήρως το έμβρυο.
Στάδιο 4 – Διογκωμένη βλαστοκύστη
Ο όγκος της κοιλότητας είναι μεγαλύτερος από τον αρχικό όγκο ενός εμβρύου 2ης–3ης ημέρας. Η διάφανη ζώνη λεπταίνει λόγω της διόγκωσης.
Στάδιο 5 – Εκκολαπτόμενη βλαστοκύστη
Το τροφοεκτόδερμα αρχίζει να εξέρχεται διαμέσου της διάφανης ζώνης.
Στάδιο 6 – Εκκολαφθείσα βλαστοκύστη
Η βλαστοκύστη έχει εξέλθει πλήρως από τη διάφανη ζώνη.
Αξιολόγηση της έσω κυτταρικής μάζας (ICM)
Η έσω κυτταρική μάζα είναι το τμήμα του εμβρύου που θα δώσει το έμβρυο καθαυτό.
- Βαθμός Α: Πολλά κύτταρα, πυκνά διατεταγμένα
- Βαθμός Β: Αρκετά κύτταρα σε πιο αραιή διάταξη
Βαθμός C: Λίγα ή ελάχιστα κύτταρα
Παρουσιάζονται οι διαφορετικές βαθμίδες βλαστοκύστεων με τους πιθανούς συνδυασμούς μορφολογικής αξιολόγησης της ICM και του TE: AA, άριστης ποιότητας ICM και TE
AB, άριστης ποιότητας ICM με μέσης ποιότητας TE
AC, άριστης ποιότητας ICM με χαμηλής ποιότητας TE
BA, μέσης ποιότητας ICM με άριστης ποιότητας TE
BB, μέσης ποιότητας ICM και TE
BC, μέσης ποιότητας ICM με χαμηλής ποιότητας TE
CA, χαμηλής ποιότητας ICM με άριστης ποιότητας TE
CB, χαμηλής ποιότητας ICM με μέσης ποιότητας TE
CC, χαμηλής ποιότητας ICM και TE
Η τελική αξιολόγηση της βλαστοκύστης εκφράζεται με έναν αριθμό (στάδιο διόγκωσης) και δύο γράμματα (ποιότητα ICM και τροφοεκτοδέρματος).
Συσχέτιση της αξιολόγησης της βλαστοκύστης με τα ποσοστά κυήσεως
Η συσχέτιση της αξιολόγησης της βλαστοκύστης με τα ποσοστά κυήσεως είναι άμεση, καθώς τα έμβρυα που φτάνουν επιτυχώς στο στάδιο της βλαστοκύστης (5η ημέρα ανάπτυξης), παρουσιάζουν σαφώς υψηλότερες πιθανότητες εμφύτευσης, ιδίως όταν συνοδεύονται από υψηλή κατάταξη. Οι βλαστοκύστεις με άριστη ή καλή ποιότητα παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα επιτυχούς εμφύτευσης. Η επιτυχία αυτή προϋποθέτει τη χρήση εξειδικευμένων καλλιεργητικών υγρών, σύγχρονο εμβρυολογικό εργαστήριο, αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες καλλιέργειας και έμπειρους εμβρυολόγους.
Η βαθμολογία του εμβρύου αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο επιλογής, ωστόσο δεν ταυτίζεται απόλυτα με την πιθανότητα επίτευξης κύησης. Έμβρυα που δεν εμφανίζουν άριστη βαθμολογία (π.χ. ΑΑ) μπορούν να διαθέτουν φυσιολογικό γενετικό υλικό και ικανότητα εμφύτευσης, οδηγώντας σε επιτυχή εγκυμοσύνη και γέννηση υγιών παιδιών. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση την εξωτερική μορφολογία, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή της ανάπτυξης του εμβρύου, χωρίς να μπορεί να αξιολογήσει πλήρως τη γενετική ή μεταβολική του επάρκεια.
Στην κλινική πράξη, βλαστοκύστεις μέσης ή ακόμη και χαμηλότερης μορφολογικής ποιότητας (π.χ. βαθμίδες AB, BB ή BC) μεταφέρονται συχνά με επιτυχία, ιδίως όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα έμβρυα άριστης ποιότητας.
Για περισσότερα επιστημονικά νέα και αναλύσεις σε θέματα αναπαραγωγής, επιγενετικής και γονιμότητας μπορείτε να εγγραφείτε στο newsletter μου! https://ivfgreece.gr/newsletter/




