9 Μύθοι για την υπογονιμότητα, μια κλινική εμβρυολόγος αποκαλύπτει
Για όσους προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί η υπογονιμότητα παραμένει ένα μυστήριο.
Εκτός από το ιατρείο του ειδικού, γυναικολόγου, εμβρυολόγου ή ουρολόγου το θέμα σπάνια συζητείται με επίγνωση και ανοιχτά γεγονός που κάνει τα ζευγάρια να αισθάνονται άβολα.
Ένα ζευγάρι δέχεται ένα σωρό πληροφορίες και συμβουλές κυρίως από άλλα ζευγάρια με το ίδιο θέμα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι συνέβη σε κάποιο άλλο ζευγάρι, δεν ισχύει απαραίτητα σε σένα. Μιλάμε για άλλο τρόπο ζωής, άλλα γονίδια, άλλα θέματα υγείας.
Η Κλινική Εμβρυολόγος Δρ Eλένη Κοντογιάννη παρουσιάζει μερικούς από τους πιο δημοφιλείς μύθους για την γονιμότητα και υπογονιμότητα που έχει ακούσει.
Μύθος #1: Η υπογονιμότητα είναι γυναικείο ζήτημα. Όταν ένα ζευγάρι δεν μπορεί να κάνει παιδιά φταίει πάντα η γυναίκα…
Μέχρι και το 30% της υπογονιμότητας, προέρχεται αποκλειστικά από τον άνδρα. Ένα άλλο 40% μπορεί να προέρχεται και από τον άνδρα και από τη γυναίκα. Μέχρι δηλαδή και το 70% των περιπτώσεων υπογονιμότητας μπορεί να αποδίδεται τουλάχιστον εν μέρει σε ανδρικό παράγοντα, κάτι που συχνά παραβλέπεται.
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η ικανότητα για φυσική σύλληψη δεν σχετίζεται μόνο με το ωάριο αλλά και με την ποιότητα του σπέρματος. Η ποιότητα του σπέρματος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη γονιμότητα. Έτσι, η ανδρική γονιμότητα είναι εξίσου κρίσιμη για την επιτυχία μιας εγκυμοσύνης και οι άνδρες πρέπει επίσης να εξετάζονται σε αυτό το πλαίσιο.
Το σπερμοδιάγραμμα είναι η πιο βασική εξέταση για την αξιολόγηση της γονιμότητας του άντρα. Ο πλήρης και αξιόπιστος έλεγχος έχει τεράστια σημασία για ένα ζευγάρι με θέματα υπογονιμότητας.
Υπάρχουν πολλές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται ώστε τα αποτελέσματα να είναι αξιόπιστα. Διαβάστε εδώ πρέπει να ξέρετε,
Μύθος #2 Υπάρχουν ειδικές στάσεις στο σεξ που αυξάνουν τις αυξάνονται οι πιθανότητες σύλληψης.
Αυτό είναι λάθος. Η θέση της μήτρας δεν έχει καμία σχέση με τη γονιμότητα. Μόνο οι παραμορφώσεις της κοιλότητας της μήτρας μπορεί να συνδέονται με υπογονιμότητα. Οποιαδήποτε στάση στο σεξ κι αν επιλέξει το ζευγάρι οι πιθανότητες σύλληψης είναι λίγο-πολύ οι ίδιες.
Ο χρόνος είναι πιο κρίσιμος παράγοντας από τη στάση κατά τη σεξουαλική επαφή.
Οι περισσότερες γυναίκες έχουν γόνιμο παράθυρο διάρκειας πέντε ή έξι ημερών κάθε μήνα, γνωστό ως “παράθυρο γονιμότητας”. Αυτό το παράθυρο ανοίγει πέντε ημέρες πριν από την ωορρηξία και κλείνει την ημέρα της ωορρηξίας. Μελέτες δείχνουν ότι αυξάνονται οι πιθανότητες σύλληψης. Προσπαθήστε να έχετε σεξουαλική επαφή μία ή δύο ημέρες πριν από την αναμενόμενη ωορρηξία και πάλι την ημέρα που πιστεύετε ότι συμβαίνει η ωορρηξία.
Μύθος #3 Η ηλικία επηρεάζει μόνο τη γονιμότητα των γυναικών, όχι των ανδρών. Ο άνδρας μου ήδη έχει παιδιά, μπορεί να κάνει και άλλα.
Οι αλλαγές στη γονιμότητα δεν πλήττουν μόνο τις γυναίκες καθώς μεγαλώνουν. Πλήττει και τους άνδρες οι οποίοι αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις. Είναι ευρέως αναγνωρισμένο ότι οι γυναίκες παρατηρούν σημαντική μείωση στη γονιμότητά τους. Η μείωση αυτή μπορεί να φθάσει έως και το 50% μεταξύ 32 και 37 ετών, λόγω της πτώσης της ποιότητας και της ποσότητας των ωαρίων, καθώς και των ορμονικών μεταβολών που επηρεάζουν τον κύκλο της ωορρηξίας.
Ταυτόχρονα, η γονιμότητα των ανδρών δεν παραμένει αμετάβλητη κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Μετά την ηλικία των 40, οι άνδρες μπορεί να παρατηρήσουν μειώσεις στον όγκο, την κινητικότητα και τη μορφολογία του σπέρματος. Το γεγονός αυτό μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα σύλληψης και να αυξήσει τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών στους απογόνους. Επιπλέον, οι μεγαλύτεροι άνδρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα παραγωγής τεστοστερόνης, κάτι που μπορεί να επιδράσει αρνητικά στη λίμπιντο και τη συνολική αναπαραγωγική τους υγεία.
Είναι κρίσιμο να αναγνωρίσουμε ότι και οι δύο φύλα βιώνουν προκλήσεις στη γονιμότητα με το πέρασμα του χρόνου.
Μύθος #4: Δεν παίρνω αντισυλληπτικά. Επηρεάζουν τη γονιμότητα.
Λάθος! Τα αντισυλληπτικά δεν έχουν μακροπρόθεσμη επίδραση στη γονιμότητα. Αυτός είναι ένας από τους πιο διαδεδομένους και ανακριβείς μύθους για τα αντισυλληπτικά.
Η λειτουργία τους βασίζεται στην παρεμπόδιση της ωορρηξίας και την πάχυνση της τραχηλικής βλέννας, καθιστώντας δύσκολη την είσοδο των σπερματοζωαρίων στη μήτρα.
Μόλις σταματήσετε τη χρήση τους, το σώμα σας επιστρέφει άμεσα στα φυσιολογικά ορμονικά επίπεδα και η γονιμότητά σας επανέρχεται συνήθως πολύ γρήγορα.
Πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν ότι οι γυναίκες που χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά για χρόνια έχουν τις ίδιες πιθανότητες να μείνουν έγκυες με εκείνες που δεν τα έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ!
Μύθος #5: Δεν χρειάζεται να ανησυχήσω για τα ωάριά μου και άρα τη γονιμότητα μου, πριν από τα 40.
Όχι μόνο ο αριθμός των ωαρίων μειώνεται σε ποσότητα καθώς μεγαλώνει η γυναίκα αλλά και η ποιότητα.
Μια γυναίκα γεννιέται με 7 εκατομμύρια ωάρια. Στην έναρξη της εφηβείας διαθέτει περίπου 400.000, αλλά ώσπου να τελειώσει την αναπαραγωγική ζωή της έχουν ωριμάσει και απελευθερωθεί μόνο τα 400-500.
Η γυναίκα χάνει περίπου 1.000 ωάρια σε κάθε εμμηνορροϊκό κύκλο, ενώ μόνο ένα (συνήθως) ωάριο έχει ωορρηξία
Κάθε μήνα, κατά τη διάρκεια του κύκλου περιόδου, τα οιστρογόνα ενεργοποιούν στις ωοθήκες εκατοντάδες ωάρια που αρχίζουν να ωριμάζουν ταυτόχρονα. Καθώς περνούν οι μέρες, ένα ωάριο μόνο θα γίνει το κυρίαρχο ώριμο ωάριο.
Στη συνέχεια, θα οδηγηθεί σε ωορρηξία μέσα στην ωοθήκη και κατεβαίνοντας μέσω των σαλπίγγων στη μήτρα. Είναι πιθανό να γονιμοποιηθεί αν συναντηθεί με αντρικό σπέρμα κατά τη διάρκεια του σεξ χωρίς προφυλάξεις.
Μερικές φορές απελευθερώνονται περισσότερα από ένα ωάρια κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας αυτό είναι γνωστό ως υπερωορρηξία. Εάν αυτά τα δυο ή τρία ωάρια γονιμοποιηθούν από τα σπερματοζωάρια που θα βρεθούν στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα μετά από σεξουαλική επαφή η γυναίκα μπορεί να μείνει έγκυος σε δίδυμα ή τρίδυμα.
Σύμφωνα με το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων, τα ωάρια των γυναικών άνω των σαράντα είναι πιο επιρρεπή στο να έχουν ανωμαλίες στα χρωμοσώματά τους, πράγμα που αποτελεί την κύρια αιτία αποβολής, ενώ μπορεί να οδηγήσουν σε σύλληψη εμβρύων με γενετικές ανωμαλίες όπως το σύνδρομο Down (τρισωμία 21).
Μύθος #6: Αν δεν έχεις την οικονομική κατάσταση να κάνεις εξωσωματική δεν χρειάζεται να ψάξεις για θεραπεία υπογονιμότητας.
Να ξεκαθαρίσουμε καταρχάς ότι σκοπός ενός ειδικού που προσπαθεί να βοηθήσει ένα ζευγάρι να κάνει παιδί είναι να βρεθεί σωστή λύση.
Η εξωσωματική είναι μία από αυτές τις λύσεις αλλά όχι πάντα αυτή που πρέπει .
Υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές θεραπείες για την εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) που μπορούν να εξεταστούν, ανάλογα με τις αιτίες της υπογονιμότητας και τις ανάγκες κάθε ζευγαριού.
Θεραπεία Υπογονιμότητας χωρίς εξωσωματική
Χειρουργική επέμβαση: Σε ορισμένες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση μπορεί να αποκαταστήσει την αναπαραγωγική λειτουργία. Για παράδειγμα, η απομάκρυνση ενός πολύποδα ή μιας ενδομητριωσικής κύστης μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες σύλληψης.
Φάρμακα: Σε περιπτώσεις ωορρηξίας, μπορούν να χορηγηθούν φάρμακα για να διεγείρουν την ωοθηκική λειτουργία.
Σπερματέγχυση: Αν το πρόβλημα εντοπίζεται στο ανδρικό παράγοντα μπορεί να εφαρμοστεί η τεχνική της Σπερματέγχυσης (IUI), όπου το σπέρμα τοποθετείται απευθείας μέσα στη μήτρα.
Δωρεά ωαρίων ή σπέρματος: Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει πρόβλημα με την ποιότητα των ωαρίων ή του σπέρματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεά γαμετών.
Διατροφή & συμπληρώματα διατροφής: Η σωστή διατροφή μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην υπογονιμότητα. Μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της γονιμότητας. Ορισμένα συμπληρώματα και βότανα μπορεί να υποστηρίξουν τη γονιμότητα. Για παράδειγμα, το φολικό οξύ είναι σημαντικό για τις γυναίκες που προσπαθούν να μείνουν έγκυες. Η χρήση φυσικών βοτάνων μπορεί επίσης να προσφέρει οφέλη αλλά είναι καλό να συμβουλευτείτε έναν ειδικό πριν από τη χρήση τους.
Μύθος #7: Μπορώ να κόψω το κάπνισμα όταν μείνω έγκυος. Δε χρειάζεται να το κάνω πριν.
Με την πάροδο των ετών, πολλές μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση μεταξύ του καπνίσματος και των αποτελεσμάτων της εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Ένα σταθερό εύρημα σε όλες αυτές τις μελέτες είναι ότι οι καπνίστριες τείνουν να έχουν χαμηλότερο ποσοστό επιτυχίας από τις μη καπνίστριες. Ορισμένες βασικές παρατηρήσεις περιλαμβάνουν:
Λιγότερα ωάρια: Στις καπνίστριες συχνά ανακτώνται λιγότερα ωάρια κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Το γεγονός αυτό μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των εμβρύων που είναι διαθέσιμα για μεταφορά.
Χαμηλότερα ποσοστά εμφύτευσης: Ο ρυθμός με τον οποίο τα έμβρυα εμφυτεύονται στη μήτρα είναι συχνά χαμηλότερος στις καπνίστριες. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει πιθανή επίδραση στη δεκτικότητα της μήτρας.
Υψηλότερα ποσοστά αποβολών: Ακόμη και όταν η εμφύτευση είναι επιτυχής, οι καπνίστριες έχουν υψηλότερο κίνδυνο αποβολής. Αυτό συχνά οφείλεται σε μειωμένη ποιότητα ωαρίων.
Μύθος #8: Το μέσο ζευγάρι συλλαμβάνει σε 3 μήνες προσπάθειας.
Δεν ισχύει! Η επίτευξη εγκυμοσύνης δεν είναι συνήθως άμεση διαδικασία.
Ενώ υπάρχει η πιθανότητα γονιμοποίησης από την πρώτη προσπάθεια, για το μέσο ζευγάρι χωρίς προβλήματα γονιμότητας, μπορεί να απαιτηθούν έως και 12 μήνες ενεργών προσπαθειών για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη.
Οι ειδικοί στην αναπαραγωγική ιατρική ορίζουν την υπογονιμότητα ως την αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από 12 μήνες συνεχούς, απροστάτευτης σεξουαλικής επαφής για γυναίκες κάτω των 35 ετών, και μετά από 6 μήνες για γυναίκες άνω των 35 ετών. Αυτό ισχύει εφόσον δεν υπάρχουν άλλα εμφανή προβλήματα υγείας.
Μύθος #9 . Κάνουμε κάθε μέρα σεξ για μείνω πιο γρήγορα έγκυος.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στην «Ιατρική Επιθεώρηση της Νέας Αγγλίας» (NEJM), το καθημερινό σεξ δεν αυξάνει ιδιαίτερα τις πιθανότητες εγκυμοσύνης σε σύγκριση με το σεξ μέρα παρά μέρα κατά τις γόνιμες μέρες.
Από την άλλη , αν ο άνδρας έχει φυσιολογικό αριθμό σπερματοζωαρίων η συγκέντρωσή τους δε μειώνεται με το καθημερινό σεξ.